کنترل مستقیم فعالیت ژن‌ ها بدون برش DNA با فناوری CRISPR

به گزارش سامانه جامع اطلاعات آزمایشگاهی، پژوهشگران دانشگاه نیوساوث ولز استرالیا (UNSW) در مطالعه ای که نتایج آن به تازگی در مجله Nature Communications منتشر شده است، موفق شدند نقش مستقیم متیلاسیون DNA در خاموش سازی ژن ها را به طور تجربی اثبات کنند. این پژوهش با همکاری مؤسسه تحقیقاتی کودکان سنت جود در ایالات متحده انجام شده است. بر اساس نتایج این تحقیق، حذف گروه های متیل از DNA موجب فعال شدن مجدد ژن های خاموش می شود و بازگرداندن این گروه های شیمیایی، ژن ها را دوباره غیرفعال می کند. این یافته ها نشان می دهد که متیلاسیون DNA نه تنها یک نشانگر اپی ژنتیکی، بلکه یک تنظیم کننده مستقیم بیان ژن است. پروفسور مرلین کراسلی، نویسنده مسئول پژوهش و معاون آموزشی کیفیت دانشگاه UNSW، با اشاره به اهمیت این یافته ها اعلام کرد:
«نتایج این مطالعه به روشنی نشان می دهد که متیلاسیون DNA نقش فعال در کنترل خاموش و روشن شدن ژن ها دارد و حذف آن می تواند فعالیت ژن را بازیابی کند.»این دستاورد در چارچوب توسعه نسل جدید فناوری CRISPR و در حوزه ویرایش اپی ژنتیکی به دست آمده است؛ رویکردی که برخلاف روش های کلاسیک ویرایش ژن، بدون ایجاد برش در DNA عمل می کند و در نتیجه، خطر بروز تغییرات ژنتیکی ناخواسته را کاهش می دهد. پژوهشگران معتقدند این فناوری می تواند زمینه ساز توسعه درمان های ایمن تر برای بیماری های ژنتیکی، از جمله کم خونی داسی شکل باشد. در این روش، با استفاده از سامانه CRISPR اصلاح شده، گروه های متیل از ژن گلوبین جنینی حذف شده و این ژن مجدداً فعال می شود؛ فرایندی که می تواند اثرات نقص های ژنتیکی گلوبین بالغ را کاهش دهد. این پژوهش تاکنون در شرایط آزمایشگاهی و بر روی سلول های انسانی انجام شده و به گفته محققان، می تواند کاربردهای گسترده تری در درمان بیماری های ناشی از اختلال در تنظیم بیان ژن داشته باشد. پروفسور کراسلی در پایان تأکید کرد:
«توانایی هدف گیری دقیق مولکول ها در سطح ژن های منفرد، آغازگر مرحله ای جدید در ژن درمانی و تنظیم بیان ژن خواهد بود.»