مرز مبهم آگاهی در هوش مصنوعی

به گزارش سامانه جامع اطلاعات آزمایشگاهی، یک پژوهشگر فلسفه علم در دانشگاه کمبریج هشدار می دهد که ممکن است انسان هرگز نتواند با قطعیت تشخیص دهد آیا هوش مصنوعی واقعاً به آگاهی رسیده است یا خیر. دکتر تام مک کللند، متخصص مطالعات آگاهی، معتقد است که در حال حاضر هیچ ابزار علمی معتبری برای آزمون آگاهی در ماشین ها وجود ندارد و بعید است این وضعیت در آینده نزدیک تغییر کند.

به گفته مک کللند، نبود شواهد قطعی درباره آگاهی ماشین ها، زمینه را برای بزرگ نمایی و سوءاستفاده تبلیغاتی فراهم کرده است. او هشدار می دهد که برخی شرکت های فناوری ممکن است از این خلأ علمی برای معرفی محصولات خود به عنوان «نسل جدیدی از هوشمندی» استفاده کنند، در حالی که هیچ مدرکی دال بر آگاهی واقعی در این سامانه ها وجود ندارد.

این پژوهشگر تأکید می کند که در بحث های اخلاقی، صرفِ آگاهی اهمیت تعیین کننده ندارد و آنچه از نظر اخلاقی معنادار است، «حس مندی» یا توانایی تجربه لذت و درد است. به گفته او، حتی اگر هوش مصنوعی به نوعی خودآگاهی برسد، احتمال آنکه بتواند رنج یا لذت را تجربه کند، بسیار اندک است و بنابراین نگرانی های اخلاقی جدی در این مرحله موجه نیستند.

مک کللند همچنین نسبت به پیامدهای روانی و اجتماعی باور نادرست به آگاهی ماشین ها هشدار می دهد. او شکل گیری پیوندهای عاطفی با سامانه هایی که آگاه تلقی می شوند اما در واقع فاقد تجربه ذهنی هستند را «از نظر وجودی سمی» می داند و معتقد است این روند می تواند توجه و منابع را از موجودات زنده ای که احتمال رنج در آن ها بسیار بیشتر است، منحرف کند.

به باور این پژوهشگر دانشگاه کمبریج، تا زمانی که ماهیت آگاهی به طور بنیادین درک نشود، هرگونه ادعای قطعی درباره آگاهی هوش مصنوعی بیشتر جنبه گمانه زنی و تبلیغاتی خواهد داشت تا پشتوانه علمی.